Barış Manço Üniversitesi

[caner metin]

Barış Manço Üniversitesi




70’den 90’a kadar geçen 20 yıl boyunca, Türk çocuklarının % 90’ı, bildiği bütün atasözleri ve deyimleri ilk defa Barış Manço Şarkıları’nda duymuştur...


“Atasözlerimiz olmasaydı Barış Manço ne yapacaktı acaba?” demiş Ahmet Kaya... Ahmet Kaya ve benzerlerinin bunu söyleme gereği duymasının sebebi Barış Manço Şarkıları’nın en bilinen / belirgin özelliği atasözleri ve deyimlerden oluşmasıdır...







1970’den 1990’a kadar geçen 20 yıl boyunca, Türk çocuklarının % 90’ı, bildiği bütün atasözleri ve deyimleri ilk defa Barış Manço Şarkıları’nda duymuştur...




Barış Manço’nun ve Şarkıları’nın bu özelliği akademisyenlerin de dikkatini çekmiş ve bu konu Üniversiteler’de bilimsel olarak araştırılmıştır.









> ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ:




Merhum sanatçı Barış Manço'nun şarkı sözleri üzerine yapılan bir araştırma, sanatçının 69 eserinde 38 atasözü ve 283 deyim kullandığını ortaya çıkardı. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Serhan Alkan İspirli, Barış Manço'nun şarkı sözleri üzerine yaptıkları araştırmada, Manço'nun, atasözleri ve deyimleri kullandığı şarkı sözleriyle, Türk toplumunu eğitmeyi ilke edindiğini belirlediklerini söyledi. Manço'nun yazdığı 69 parçanın sözleri üzerine yaptıkları araştırmada, 283 deyim ve 38 atasözü kullandığının belirlendiğini anlatan İspirli, eserlerinin tümünün, toplumu eğitmek amacıyla yapıldığını belirterek, 'Merhum sanatçı, Dede Korkut gibi soy soylayıp, boy boylamış. O, eski köyümüzün yeni ozanıydı' diye konuştu. (Yeni Şafak Gazetesi / Barış Manço 'eski köyümüzün yeni ozanıydı' haberi / 14 Şubat 2003)




Barış Manço’nun 200 civarı şarkısı olmasına rağmen, bu araştırma neden 69 şarkı üzerinden yapılmış bilemiyorum ama 69 şarkıya göre bile rakamlar inanılmaz. 38 atasözü ve 283 deyim! Yani şarkı başına neredeyse 4 – 5 atasözü veya deyim düşüyor...




Bu şu anlama da geliyor: Barış Manço Şarkıları’nda bizim normal söz zanettiğimiz bazı sözleri de atasözü veya deyimmiş demekki... Günümüzde artık kullanılmayan atasözü veya deyimleri de kullandığından biz böyle sanmışız... Bu hataya zaman zaman gazetelerimiz de düştü... Mesela televizyonda yayınlanacak Barış Manço Konseri’nin tanıtım yazısında, söyleyeceği şarkıları yazarken “Dıral Dede’nin Düdüğü”nü, “Kral Dede’nin Düdüğü” diye yazmışlardı... Çünkü gazetenin ne muhabiri ne de editörü demekki –bizim gibi- “Dıral Dede’nin Düdüğü” ile ilgili bir atasözü veya deyim duymamışlardı... Barış Manço bunu farketmiş olacak ki konuya açıklık getirdi ve bu şarkısının adının açıklamasını yaparken “kaldın mı Dıral Dede’nin düdüğü gibi derler halk arasında” demişti...








> ÜNİVERSİTE’Yİ BİTİRME TEZİ:




Barış Manço ile ilgili bir diğer akademik çalışma üniversiteyi bitirme tezi olarak yapıldı ve kitaplaştı. Bu kitabın tanıtımında şunlar söyleniyor:




Halk müziğimizin hor görüldüğü sıralarda, batının ve doğunun enstürmanlarını birbirine kaynaştırarak özümüz olan türküleri geniş kitlelere sevdiren, farklı söyleyişi ile benimsedik büyük üstad Barış Manço'yu. Geniş yelpazesi, karizmatik kimliği, sıcak yaklaşımıyla 7'den 77'ye herkesin gönlünde taht kurmayı başaran Barış Manço, insanlık adına yaptıklarıyla, pek çok güzel sıfatlarıyla kendisini ifade etti.

Barış Manço, modern bir Evliya Çelebi, aynı zamanda ozan-baksı geleneğimizi devam ettiren çağdaş bir 'Türk ozanı' idi. Kıyafetleriyle, ilginç takılarıyla, uzun saçlarıyla bizim bilidğimiz aşıklardan çok farklıydı. Bir diğer farkı da, elinde kopuz ve saz yerine gitar olmasıydı.. Buna rağmen insanlara türkülerimizi ve türkü formatındaki şarkılarını sevdiriyor; dilimizi, sözümüzü, ezgimizi benimsetiyordu. "Barış der ki..." diye başlayan dörtlüklerinde bir Karacaoğlan, bir Dadaloğlu oluveriyor; sevgiyi, dünyanın faniliğini, ilahi aşkı anlatırken de bir Yunus, bir Mevlana oluveriyordu.

Bu kitap, müzik dünyasında kendisini kanıtlamış olan Barış Manço'nun aşık edebiyatı içindeki yerini belirtmek amacıyla hazırlanmıştır. Bu eseri okuduğunuzda onun çağdaş bir Türk ozanı olarak edebiyat dünyası içindeki yerini almayı hak ettiğini göreceksiniz. (Çağdaş Türk Ozanı Barış Manço / Birgül Yangın / Akçağ Yayınları / Ocak 2002)



> GALATASARAY ÜNİVERSİTESİ:




Diğer bir akademik çalışma ise, Barış Manço’ya yazılan mektuplar üzerinde yapıldı ve sonuçlarının bir bölümü Star Gazetesi’nin birinci sayfasından tam sayfa haber yapıldı. Galatasaray Üniversitesi’nin incelediği bu mektupların bir kısmı daha sonra “O Bizi Çok Sevmişti” adıyla kitaplaştırıldı... Kitabı “Barış Manço Derneği” www.barismancointeractive.com’dan satıyordu ama şimdi site kapandı, kitap da piyasada yok bildiğim kadarıyla…




> ISPARTA SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ:




Benim Denizli Haber Ekspres Gazetesi’nde yayınlan bir makalem de, Isparta Süleyman Demirel Üniversitesi’nde ders konusu oldu. Ders konusu olan sözüm ise makalemde geçen “Barış Manço’nun şarkısını yaptığı ‘Halil İbraihm Sofrası’ diye bir sofra Türk Kültürü’nde / litaratüründe yok. Kültürümüzde ‘Halil İbrahim Bereketi’ ve ‘Zekeriya Sofrası’ var. Barış Manço Halil İbrahim Bereketi’nin ‘Halil İbrahim’ini ve Zekeriya Sofrası’nın da ‘Sofrası’nı almış ve ‘Halil İbrahim Sofrası’ diyerek, bu iki kültürü birleştirmiştir!” iddiamdı. Bu çalışmam daha sonra “Olmayan Sofra: Halil İbrahim Sofrası” adıyla, Barış Manço hakkında yazdığım kitapta da yayınlandı. (Türk Kültürü’nün Karbon Kâğıdı / Barış Manço Destanı kitabı / Yatağanbaba Yayın & Dağıtım / 3.Baskı / Sayfa: 15 / Haziran 2006 – Denizli)




> DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ:



Dumlupınar Üniversitesi’ne bir Barış Manço heykeli dikilidi. Barış Manço’nun eşi Lale, oğulları Batıkan ve Doğukan Manço ile Kurtalan Ekspresi Müzik Grubu ve binlerce üniversite öğrencisi katıldığı heykel açılış töreninde Dumlupınar Üniversitesi Rektörü İsmail Hakkı Düğer, Barış Manço’nun vefat etmeden önce son halk konserini Kütahya’da verdiğini hatırlatarak, “Türkiye’de Barış Manço ile birlikte özgür Türk müziği başladı. O her şeyi ile özgür bir insandı. Barış, Türkiye’nin çok değerli bir evladı ve müzik elçimizdi. Kütahya, Barış Manço’nun müzik hayatını noktaladığı yer oldu. Bu heykeli Moldova’dan getirttiğimiz bir heykeltraşa yaptırdık. Öğrencilerimizin, bu anıtın yanında özgürlük şarkıları söylemesini istiyorum” diye konuştu. (KÜTAHYA / İHA / 05 Ekim 2001)




> ODTÜ, BİLKENT, KARADENİZ TEKNİK, ANKARA ve GAZİ ÜNİVERSİTELERİ:







Tarih ve coğrafya gibi görsel unsurları bulunan derslerin şarkılarla işlenmesi amaçlalanıyor. Öğrenciler Türkiye coğrafyasını, Âşık Veysel'in "Kızılırmak Türküsü", Barış Manço'nun "Dağlar Dağlar" şarkılarıyla öğrenecek. Talim ve Terbiye Kurulu ODTÜ, Bilkent, Karadeniz Teknik, Ankara ve Gazi üniversitelerinin eğitim fakültelerinden 53 öğretim üyesinin tamamladiği ilkögretim müfredatı sekiz ayda tamamlandı...




> İZMİR 9 EYLÜL ÜNİVERSİTESİ:




İzmir 9 Eylül Üniversitesi bünyesinde kurulan Dil ve Kültür Topluluğu Başkanı Osman Turan da, “Barış Manço ile ilgili bir etkinlik yapmayı düşündüklerini“ söyledi. (30 Nisan 2006 / Turan – Yatağanbaba ikili görüşmesi / Buca – İzmir) Topluluğun etkinliği büyük ihtimalle 2007 yılında olacak.









> BARIŞ MANÇO ÜNİVERSİTESİ:




Türkmenistan’da Türkmenbaşı bir Barış Manço Üniversitesi kurmayı düşünmüştü ama –Barış Manço’nun vefatıyla- bildiğim kadarıyla bu gerçekleşmedi. Fakat buna rağmen milyonlarca öğrenci yetiştirdi / mezun etti Barış Manço Üniversitesi. Resmiyette böyle bir üniversite olmasa da, bu millet nezaketi, güler yüzlülüğü, vatan severliği, paylaşmayı ve en önemlisi de adam gibi adam olmayı öğrendi Barış Manço’dan… Biz Türk Milleti / Çocukları, hepimiz Barış Manço Üniversitesi’nden mezunuz… Barış Manço’nun bu yüzden Türk Milleti üzerinde hakkı vardır.







Barış abim, Barış babam, Barış kardeşim, Barış öğretmenim!







Öbür dünyadan bizi nasıl görüyorsun? Şarkılarınla büyüttüğün ve insan olmanın verdiği onur burcuna çıkarttığın nesiller, bak şimdi senden öğrendiklerini ekonomide, üniversitelerde, siyasette, derneklerde, basında, müzikde, internette, futbolda, kitaplarda yaşatıp icabını yaparak, ülkesi için çalışıyor. Bizden memnun musun? Hakkını helâl ediyor musun?




> BARIŞ MANÇO ÜNİVERSİTESİ’NDE NELER ÖĞRENDİK!?




Bilsen seni nasıl özlüyorum… Ben onuru ve asaleti sende gördüm. Sen bizi insan olmanın verdiği onura yükselttin, o burçtan hiç inmeyeceğiz. Evrenselliğin doruklarında açtığın bu büyülü yolculukta / yolda senin şarkılarını söyleyerek yürümeye devam edeceğiz. Senin öğrettiklerinle ülkemiz için hep çalışacağız. Gözün arkada kalmasın. Şarkılarınla büyüttüğün nesiller, betonların arasında filizlenmeye çalışan kardelen çiçekleri gibi, ısrarla ve inatla Senin murad ettiğin Türkiye’yi oluşturmaya çalışıyor




Dedim ya, seni çok özlüyorum Barış abim! Biz senin –meselâ- Afrika’daki gezilerinde gösterdiğin kara derilileri kardeşimiz bildik, biz senden sadece vatan severliği, güler yüzlülüğü, paylaşmayı, nezaketi, ulusallığı, evrenselliği, adam gibi adam olmayı değil AĞLAMAYI da öğrendik… Öldüğünde neçok ağlamıştım / ağlamıştık. Halâ adın geçtiğinde ve şarkıların çalındığında içimiz bir başka burkulur. Bu yazımı da imanım ve gözyaşım ile imzalıyorum. . Bu akıttığımız gözyaşlarımız, Cehennem Ateşi’ni söndürecek Rahmet Gözyaşları olsun, Rabbim huzurunda Seni azarlamasın.


"MURAT YATAĞAN BABANIN YAZISINDAN ALINTIDIR."

[kadir 2023]

çok güzel bir paylaşımdı....teşekkürler...
ancak giyim kuşamıyla iğrenç konuşma tarzlarıyla hal hareketleriyle
bir acaip kuşak geliyor ardımızdan..(tabi herkes böyle değil..)
umarım onlar bunun farkına varır...1 kaç şarkıyla nerdeyse her şarkısı birbirine benzeyen sanatçılardan bıkarda barışı cemi vs görürler...

[odtulu23]

cok guzel bırpaylasım hakıkaten de tesekkur ederız..

[rock114]

Barış abim, Barış babam, Barış kardeşim, Barış öğretmenim!

7den 77ye Barış Manço

paylaşım için teşekkürler..

[baris_onsel]

vay be...güzel bir konu...çok saol dost!

[elanur]

bizmle paylaştığın için saoll kardeşim..

[worldgive]

amiiiiiinnnnn dualarına katılıyorum bende arkadaşım ve onu çok seviyorum nedense yapılanlar gözüme hep küçük geliyor hep daha fazlası olsa diyorum....

[lony man]

baris abi nin bir sarkisina bakilsa ve sarkida verilmek istenenler uzerine bir eser yazilmak istense suphesiz ansiklopedik bir eser olurdu...baris abi nin parcalari uc boyutluydu diyebilirim...paylasimin icin coook sagol

[tuba]

güzel bir konu barış mançoyla ilgili olan herşey güzeldir

[yataganbaba]

Yahu, bütün teşekkürler metin bey'e gitmiş, yazıyı bu forumda "paylaştığı" için, iyi güzel de / gözümüz yok da, bu yazının bir de "yazanı" var, ona bir tane bile teşekkür yok

Bundan sonraki teşekkürler kabul değildir

[tuba]

Yahu, bütün teşekkürler metin bey'e gitmiş, yazıyı bu forumda "paylaştığı" için, iyi güzel de / gözümüz yok da, bu yazının bir de "yazanı" var, ona bir tane bile teşekkür yok

Bundan sonraki teşekkürler kabul değildir

murat yataganbaba abi bize kızmakta haklısınız özür dileriz hernekadar bundan sonraki teşekkürü kabul etmesenizde çoook teşekkürler ayrıca yazılarınızındada başarılarınızın devamını dilerim...

[ogulcan]

bu konuyla bi alakası yok ama senin b.manço için yaptıklarını ayakta alkışlıyorum yatağanbaba

[rapin_kizi__]

[Mançolayizm]

Mançoist kardeşim, paylaşımın için teşekkürler, çok sağol...

Murat YATAĞANBABA Abimiz;;;

Yaptıkların için ne desek az olur, herşey için Barış için çok teşekkürler...

İlerde sizinle tanışmaya fırsatımız olacak, çünkü; Barış Abimle ilgili büyük planlarım var, size çok işim düşecek, yardımlarınızı esirgemezsiniz inşallah...

[alp1985alp]

caner arkadaşım paylaşım için saol..

çok güzeldi Ahmet Kaya ve uzantılarına kuşe kağıda baskılı kapak olması dileğimle..

bu işler belalı başlarla kurşun sıkmalarla olmuyo ne güzek söylemiş BARIŞ ÇELEBİ..

çalınan davulları düğün mü sandın nazlı bayrağı sen gelin mi sandın top tüfek vuruşmayı cümbüş mü sandın vur ha gardaş vur!!

[EDDA_esra]

paylaşım için teşekkürler gerçekten.... :alkis:

[km_manco1325]

Bar�� abim, Bar�� babam, Bar�� karde�im, Bar�� ��retmenim!

7den 77ye Bar�� Man�o

payla��m i�in te�ekk�rler..

atynen katiliyorum BARIS MANCO bizim herseyimiz

[barışizm]

ACABA AHMET KAYA DENİLEN ADAM KENDİNE HİÇ BAKMIŞMI YUSUF HAYALOĞLU OLMASA ACABA NE YAZIP SÖYLEYECEKTİ ONDAN BUNDAN SÖZ BESTE ALIP DOĞRU DÜZGÜN MÜZİK YAPAMAYAN BİR ADAM BU TÜR SEYLER SÖYLEYEREK EGOLARINI TATMİN EDİYOR .EEEE TABİKİ NE YAPSIN KENDİSİ BARIŞ MANÇO KADAR YETENEĞE BİLGİYE BİRİKİME VEDE VATAN SEVGİSİNE SAHİP OLMAYAN BİR İNSANDIR. YANİ BEN GÜLÜYORUM BÖYLE İNSANLARA CİDDİYE ALMAMAK LAZIM

[barışizm]

METİN BEYE VE YAZARINA COK TESEKKURLER